Frontier Research and Innovation Clusters
กลุ่มนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวผลไม้
กลุ่มนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวผลไม้
Postharvest Innovation Cluster for Fruits
หัวหน้าโครงการ: รองศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท
คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร
16
โครงการรับทุนวิจัย
44.5 ลบ.
งบประมาณรวม (บาท)
8
นักวิจัยหลัก/รุ่นใหม่
3
เครือข่ายนักวิจัยนานาชาติ
1
ที่มาและความสำคัญ
วิสัยทัศน์
“เป็นศูนย์กลางนวัตกรรมหลังการเก็บเกี่ยวผลไม้ สร้างเทคโนโลยีเพื่อยืดอายุ เพิ่มมูลค่า และยกระดับการแข่งขันของผลไม้ไทยอย่างยั่งยืนและปลอดภัย”
ไทยเป็นผู้ส่งออกผลไม้เขตร้อนรายสำคัญของโลก แต่มีการสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวสูง (15–30%) และข้อกำหนดด้านมาตรฐานความปลอดภัยอาหาร/สุขอนามัยพืชเข้มงวดขึ้น นวัตกรรมด้านการยืดอายุการเก็บรักษา การตรวจสอบคุณภาพ และเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว จึงมีความสำคัญ พร้อมโอกาสในการสร้างศูนย์กลาง Postharvest Innovation Hub ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เป้าหมายสูงสุดต่อปี
- ศูนย์กลางวิจัย–ถ่ายทอด–มาตรฐาน–ต้นแบบพร้อมใช้ KPI ผลผลิต
- สร้างองค์ความรู้และต้นแบบเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวผลไม้ของไทย
- ความร่วมมือกับเครือข่ายนานาชาติ
- บทความระดับนานาชาติ Quartile 1–2 ≥ 3 เรื่อง
- นักวิจัยรุ่นใหม่ 1 คน
- ได้รับทุนวิจัย และ/หรือโครงการบริการวิชาการจากแหล่งทุนภายนอก รวม ≥ 6 ล้านบาท
Benchmarking — จุดเด่นของสถาบันและเครือข่าย
- NU มีจุดแข็งเรื่อง “การบูรณาการสหสาขา + ต้นแบบที่พร้อมใช้” ตอบโจทย์ผลไม้ไทยโดยตรง
- Plant & Food Research (NZ): เด่นเรื่อง Disinfestation, Supply Chain Innovation
- Michigan State University (USA): เด่นเรื่อง Controlled Atmosphere, Ripening Biology
- University of Tokyo (Japan): Smart Packaging, Molecular Tools
โอกาสของ NU
- ไม่มีคู่แข่งในประเทศไทย
- ทำต้นแบบ “พร้อมใช้” ถ่ายทอดเทคโนโลยีใช้ได้จริงเชิงพาณิชย์ ตอบโจทย์ SMEs/ผู้ส่งออก
- งบประมาณวิจัยด้านผลไม้สูงสุด
หัวหน้าโครงการ
รองศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท
คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
โทรศัพท์: 063-639-2697
อีเมล: peerasakc@gmail.com
แหล่งทุนเป้าหมาย
สวก., บพข., บพท., วช., International Joint Grant และแหล่งทุนอื่น ๆ
2
คณะนักวิจัย
ทีมวิจัยสหสาขาวิชา ครอบคลุมตั้งแต่สรีรวิทยาหลังการเก็บเกี่ยว วิศวกรรมและเซนเซอร์ ไปจนถึงการผลิตพืชและการออกแบบเครื่องจักรกลเกษตร
| ชื่อ–สกุล | บทบาทในกลุ่มวิจัย | ความเชี่ยวชาญ |
|---|---|---|
|
รศ.ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท
h-index Scholar = 14 / Scopus = 10
Citation (Scopus) = 302 |
|
|
|
ผศ.ดร.มยุรี กระจายกลาง
h-index Scholar = 4 / Scopus = 3
Citation (Scopus) = 55 |
|
|
|
รศ.ดร.อนุชา แก้วพูลสุข
h-index Scholar = 6 / Scopus = 5
Citation (Scopus) = 106 |
|
|
|
ผศ.ดร.รัตนา การุญบุญญานันท์
h-index Scholar = 1
|
|
|
|
ดร.นุชนาฏ ภักดี
h-index Scopus = 1
Citation (Scopus) = 11 |
|
|
นายพุทธพงษ์ สร้อยเพชรเกษม |
|
|
|
ดร.มงคล ศิริจันทร์ (นักวิจัยรุ่นใหม่)
h-index Scholar = 4 / Scopus = 4
Citation (Scopus) = 68 |
|
|
เครือข่ายนักวิจัยนานาชาติ
| ชื่อ–สกุล | บทบาท | ความเชี่ยวชาญ |
|---|---|---|
|
Prof. Dr. Julian Heyes
h-index Scholar = 31 / Scopus = 25
Citation (Scopus) = 2,419 |
|
|
|
Prof. Dr. Allan Brian Woolf
h-index Scholar = 39 / Scopus = 29
Citation (Scopus) = 2,744 |
|
|
|
Prof. Dr. Randolph M. Beaudry
h-index Scholar = 52 / Scopus = 44
Citation (Scopus) = 5,225 |
|
|
การรับทุนวิจัย และ/หรือโครงการบริการวิชาการ:
16 โครงการ·งบประมาณรวม 44,520,400 บาท
(โครงการที่ดำเนินงานอยู่ตามสัญญาในฐานะหัวหน้าโครงการ นับย้อนหลังไม่เกิน 2 ปีงบประมาณ)
3
แผนการดำเนินงานและงบประมาณ
ปีที่ 1 (พ.ศ. 2569)
งบประมาณ 600,000 บาท
- ประชุมวางแผนกลุ่มวิจัยและแต่งตั้งคณะทำงาน + ประชุมเครือข่ายนานาชาติครั้งแรก
- เดินทางไปประชุมกับ Plant & Food Research (NZ) เพื่อนำเสนอแผนวิจัยและหารือทุน
- ถ่ายทอดเทคโนโลยี (อบรมเกษตรกร/ผู้ประกอบการ, ช่องทางออนไลน์/สื่อสิ่งพิมพ์)
- พัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่ (Mentoring & Training)
- เตรียมบทความวิชาการ Q1–Q2 + ยกร่างข้อเสนอทุนภายนอก
ปีที่ 2 (พ.ศ. 2570)
งบประมาณ 600,000 บาท
- ประชุมติดตามผลกลุ่มวิจัย (Monitoring & Planning)
- เดินทาง MSU, USA เพื่อออกแบบโครงการร่วม + เตรียมบทความ
- ถ่ายทอดเทคโนโลยีและบริการวิชาการ (ต่อเนื่อง)
- พัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่ (Mentoring + Training การเขียนข้อเสนอ/บทความ)
- เตรียมบทความวิชาการ Q1–Q2 + ยกร่างข้อเสนอทุนภายนอก
ปีที่ 3 (พ.ศ. 2571)
งบประมาณ 600,000 บาท
- ประชุมวางแผนและติดตามผลกลุ่มวิจัย (ปรับแผน, บริหารทรัพยากร)
- เดินทางเพื่อลงนาม MOU / ยื่นทุนร่วมระดับนานาชาติ
- ถ่ายทอดเทคโนโลยีและบริการวิชาการ (ขยายสู่เครือข่ายผู้ใช้มากขึ้น)
- พัฒนานักวิจัยรุ่นใหม่ (Mentoring ต่อเนื่อง + ฝึกเขียนข้อเสนอ/บทความ)
- เตรียมบทความวิชาการ Q1–Q2 + ยกร่างข้อเสนอทุนภายนอก
ผลผลิตที่คาดว่าจะได้รับ (ต่อปี)
บทความวิชาการนานาชาติ Quartile 1–2 ที่ได้รับการตอบรับแล้ว
จำนวนรวม3 เรื่อง/ปี
มีผู้ร่วมเขียนสังกัดต่างประเทศ2 เรื่อง/ปี
มีผู้ร่วมเขียนเป็นนักวิจัยรุ่นใหม่1 เรื่อง/ปี
ทุนวิจัย และ/หรือโครงการบริการวิชาการที่ลงนามสัญญาครบทุกฝ่ายแล้ว
งบประมาณรวม6,000,000 บาท/ปี
จำนวนรวม3 โครงการ/ปี
4
Impact Pathway & ตำแหน่งกลุ่มวิจัย
Inputs
ทรัพยากรที่ใช้
- งบประมาณวิจัย
- นักวิจัยหลักและทีมผู้ช่วยวิจัย
- ความร่วมมือกับสถาบัน/มหาวิทยาลัยทั้งในและต่างประเทศ
- เครื่องมือวิจัยขั้นสูง (CT scan, sensors, smart packaging tech)
- เครือข่ายภาคเกษตร อุตสาหกรรมแปรรูป และผู้ประกอบการ Start-up
Activities
กิจกรรมหลัก
- พัฒนาเทคโนโลยีตรวจวิเคราะห์คุณภาพหลังการเก็บเกี่ยว (CT scan, AI-based quality control)
- วิจัยและพัฒนาบรรจุภัณฑ์อัจฉริยะ (Smart & Active Packaging)
- พัฒนาเทคโนโลยีลดการสูญเสียผลผลิตและยืดอายุการเก็บรักษา
- ถ่ายทอดเทคโนโลยีไปยังเกษตรกร กลุ่มแปรรูป และ Start-up
- ตีพิมพ์ผลงานวิชาการและนวัตกรรมสิทธิบัตร
Outputs
ผลผลิตระยะสั้น
- งานวิจัยตีพิมพ์ในวารสารนานาชาติ ≥ 10 บทความ
- ต้นแบบนวัตกรรม 3–5 ชิ้น (smart sensor, postharvest coating, intelligent packaging)
- อบรมและสร้างบุคลากรวิจัยรุ่นใหม่ ≥ 15 คน
- สิทธิบัตร / Petty patent ≥ 3 เรื่อง
Outcomes
ผลลัพธ์ระยะกลาง
- เครือข่ายวิจัยระหว่างประเทศ (ญี่ปุ่น เกาหลี EU)
- เกษตรกร/ผู้ประกอบการลดการสูญเสียผลผลิตหลังเก็บเกี่ยวได้ ≥ 20%
- สตาร์ทอัพด้าน AgriTech/Postharvest Tech เกิดขึ้นหรือขยาย ≥ 3 ราย
- เพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรด้วยนวัตกรรม ≥ 15%
Impacts
ผลกระทบระยะยาว
- นักวิจัยไทยได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ
- ลดการสูญเสียอาหาร (Food Loss) ของประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม
- สินค้าเกษตรไทยมีความสามารถแข่งขันสูงขึ้นในตลาดโลก
- ไทยเป็นศูนย์กลาง Postharvest Frontier Research ในอาเซียน
- สนับสนุน BCG Economy และ SDGs (เป้าหมาย 2, 9, 12, 13)
จุดแข็ง/ตำแหน่งกลุ่มวิจัย (Positioning)
- สหสาขา–ปลายน้ำถึงปลายทาง: ผสานหลังการเก็บเกี่ยว + วิศวกรรม + ฟิสิกส์ + ชีวภาพ — แปลงงานวิจัยเป็น “ต้นแบบพร้อมใช้” ถ่ายทอดเทคโนโลยีใช้ได้จริงเชิงพาณิชย์
- เครือข่ายนักวิจัยนานาชาติ: ทำงานร่วมกับ Plant & Food Research (NZ), Massey, MSU — เสริมมาตรฐานวิชาการ/การเข้าถึงทุนสากล/การตีพิมพ์ Q1–Q2
- ฐานภาคสนามและโจทย์จริง: โครงการเชื่อมภาคอุตสาหกรรมและผู้ส่งออก (มังคุด/ส้มโอ/สับปะรด/มะม่วง/ทุเรียน) ทำให้เกิดผลลัพธ์ใช้งานได้เร็ว
Core Research Team (ความเชี่ยวชาญนักวิจัยหลัก)
ด้าน Postharvest Physiology
- รศ.ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท
- ผศ.ดร.มยุรี กระจายกลาง
- Professor Dr. Julian Heyes
- ดร.นุชนาฏ ภักดี
ด้าน Engineering & Sensors
- รศ.ดร.อนุชา แก้วพูลสุข
ด้านการผลิตพืช
- นายพุทธพงษ์ สร้อยเพชรเกษม
ด้านการออกแบบและทดสอบเครื่องจักรกลเกษตร
- ผศ.ดร.รัตนา การุญบุญญานันท์
แหล่งทุนเป้าหมาย:
สวก. · บพข. · บพท. · วช. · International Joint Grant และแหล่งทุนอื่น ๆ
5
ติดต่อ
- หัวหน้าโครงการ
- รองศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท
คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร
โทรศัพท์ 063-639-2697
peerasakc@gmail.com - เกี่ยวกับกลุ่มวิจัย
- กลุ่มนวัตกรรมด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวผลไม้
Postharvest Innovation Cluster for Fruits
Frontier Research and Innovation Clusters