AI-CARE Research Cluster
กลุ่มวิจัยนวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเฝ้าระวังและปกป้องสิ่งแวดล้อมร่วมกับประชาชน
USEPA Multi-Pathway Risk · 5× Standard
เส้นทางรับสัมผัสโลหะหนักจากน้ำแม่น้ำปนเปื้อน น้ำหนักลูกศร = สัดส่วนความเสี่ยง (% ของ Hazard Index) — เลือกชนิดโลหะเพื่อดูการไหลของความเสี่ยง
เลือกโลหะหนัก
โหมดความเสี่ยง
HI = —
ดื่ม/ใช้น้ำ
บริโภคปลา
พืช/ข้าว
อาบน้ำ (ผิวหนัง)
รายละเอียดโลหะ
ความเข้มข้นในน้ำ (5×)
เส้นทางเฝ้าระวังสูงสุด
ระยะเริ่มเกิดอาการ
อาการเด่น
สัดส่วนรายเส้นทาง
สมมติฐานและวิธีคำนวณ (USEPA) — กดเพื่อตรวจสอบ
คำนวณ Hazard Quotient รายเส้นทาง
⚠️ ค่า BCF/TF ขึ้นกับชนิดพันธุ์ อวัยวะ (เนื้อ/ตับ/ไต) และความเข้มข้น แปรปรวนได้ 10–1,000 เท่า เป็นจุดที่อ่อนไหวที่สุด — เมื่อมีผลตรวจวัดความเข้มข้นจริงในปลา/พืชของพื้นที่ ควรแทนค่าลงไปแทน (ค่าปัจจุบันเป็นระดับคัดกรองเชิงอนุรักษ์นิยม)
HQ = CDI / RfD และสัดส่วน% = HQ_เส้นทาง / HI_รวม × 100 ;
ความเสี่ยงมะเร็ง CR = LADD × CSF (AT = 70 ปี). ผู้ใหญ่ BW 70 กก., EF 350 วัน/ปี, ED 30 ปี.
| พารามิเตอร์ | ค่า | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ดื่ม/ใช้น้ำ | 2 L/วัน | ค่าตั้งต้น USEPA |
| บริโภคปลา | 0.06 kg/วัน | ผู้บริโภคริมน้ำ |
| พืช/ข้าว | 0.30 kg/วัน | รดด้วยน้ำแม่น้ำ |
| อาบน้ำ | SA 18,000 cm², 0.5 ชม. | แช่ทั้งตัว, dermal |
| BCF เนื้อปลา (As/Hg/Cd/Pb) | 4 / 300 / 15 / 5 | As=OEHHA(2000); Cd/Pb=ค่าเนื้อปลาต่ำ (Cd<20, Taylor1983); Hg=ค่าภาคสนาม MeHg |
| TF น้ำ→พืช (As/Hg/Cd/Pb) | 8 / 4 / 25 / 1.5 | ลำดับจากงานวิจัย soil-to-plant ข้าว/ผัก (Cd>As>Hg>Pb) |
| สัดส่วน As อนินทรีย์ (น้ำ/พืช/ปลา) | 1.0 / 0.6 / 0.1 | ปลา As ส่วนใหญ่อินทรีย์ไม่เป็นพิษ |
| RfD ทางปาก (As/Hg(MeHg)/Cd/Pb) | 3e-4 / 1e-4 / 1e-3 / 3.5e-3 | mg/kg/วัน |
| CSF ทางปาก | As 1.5 (IRIS) เท่านั้น | Cd · Pb · Hg ไม่มี CSF ทางปากใน IRIS → ประเมินเฉพาะ HI |
เกี่ยวกับโครงการ
งานวิจัยนี้ได้รับการสนับสนุนทุนจากมหาวิทยาลัยนเรศวร ภายใต้ทุนสนับสนุนกลุ่มวิจัยและนวัตกรรมแนวหน้า (Frontier Research and Innovation Clusters) จากงบประมาณรายได้มหาวิทยาลัย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ผ่านกลุ่มวิจัยนวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์เพื่อการเฝ้าระวังและปกป้องสิ่งแวดล้อมร่วมกับประชาชน (AI-CARE Research Cluster)และ โครงการย่อยที่ 3: ระบบวิทยาศาสตร์พลเมืองที่เสริมด้วยปัญญาประดิษฐ์เพื่อรองรับและแก้ไขภาวะวิกฤติเร่งด่วนด้านมลพิษสิ่งแวดล้อม ในแพลตฟอร์ม SRI Intelligence Platform
ทุนสนับสนุน: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.)
ที่ปรึกษาโครงการ: รองศาสตราจารย์ ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ — ผู้อำนวยการหน่วยภารกิจฐานข้อมูลและระบบดิจิทัล สกสว.
หัวหน้าโครงการ: อาจารย์ศรัณย์พร เกิดเกาะ — สาขาการจัดการธุรกิจระหว่างประเทศ วิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยนเรศวร
ติดต่อ: pomphenrat@gmail.com, saranpornk@nu.ac.th
ที่มาตัวเลข: คำนวณตามกรอบ USEPA Risk Assessment · BCF ปลา: OEHHA Technical Support Document (2000) App.H + งานวิจัยภาคสนาม · TF พืช: งานวิจัย soil-to-plant ข้าว/ผัก · ค่ามาตรฐานน้ำผิวดิน: ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (As 0.01, Pb 0.05, Total Hg 0.002, Cd 0.005 mg/L) · IARC Monographs · เกณฑ์มะเร็ง USEPA: ≤1×10⁻⁶ / 1×10⁻⁶–1×10⁻⁴ / >1×10⁻⁴ · ค่า HQ/HI เป็นระดับคัดกรอง (screening-level)